Sposób na komary tropikalne

Sposób na komary tropikalne

Coraz więcej ludzi w Polsce decyduje się na spędzanie urlopu w krajach zwanych egzotycznymi czy ciepłymi krajami. Przyciąga nas tam odmienny klimat, kultura i wreszcie słońce, którego pragniemy zwłaszcza wtedy gdy niebo w naszym rodzinnym kraju spowija smog a za oknem panują  minusowe temperatury. Każdy z nas może mieć inny powód wyjazdu ale powinno nas łączyć jedno – odpowiednie przygotowanie. Wybierając się do Afryki, Ameryki Południowej czy dalekich krajów azjatyckich jesteśmy zmuszeni do wykonania wymaganych szczepień i zażywania leków. Pamiętać należy, że żyjemy w bezpiecznym klimacie, w którym transfer pasożytów i drobnoustrojów jest ograniczony.

owady tropikalne, choroby tropikalne, środki na komary, repelenty, środki na komary tropikalne

Większość chorób tropikalnych przenoszonych jest przez tzw. ektopasożyty, czyli pasożyty zewnętrzne takie jak muchy, komary, kleszcze, meszki, pluskwiaki i ćmianki. Są to owady, które do swojego rozwoju i rozmnażania wymagają krwi innych zwierząt, a do transferu patogenów dochodzi podczas ugryzienia. Przenoszone przez nie drobnoustroje posiadają często bardzo skomplikowane cykle życiowe wykorzystując owady jako tzw. żywiciela pośredniego – to w jego organizmie mogą odbyć jedynie część swojego rozwoju. Owady wykorzystywane są jako wektor – czyli środek transportu. W wyniku ukłucia, do którego dochodzi gdy krwiopijny owad pobiera pokarm mikroorganizmy przedostają się wraz ze śliną owada do krwiobiegu ofiary. Organizm u którego odbywa się kolejny etap rozwoju pasożyta wykazuje objawy znane nam jako objawy chorób egzotycznych. Często są to dolegliwości przechodzone bezobjawowo w sposób utajony dokonując cichego spustoszenia organizmu lub w sposób burzliwy gdy choroba rozwija się niemal natychmiastowo. Wiele chorób egzotycznych daje w późniejszym czasie groźne powikłania, często natury neurologicznej lub tak jak infekcja przez wirus Zika wywołuje mikrocefalię (małogłowie) u dzieci matek zarażonych tym wirusem przed lub podczas ciąży.

Najczęściej przenoszącymi choroby owadami są komary z rodzajów Culex, Aedes i Anopheles. Do nich należą komar tygrysi (Aedes albopictus) i komar japoński (Aedes japonicus), których ekspansję na cieplejsze rejony Europy dzięki ociepleniu klimatu można od jakiegoś czasu zaobserwować. Komary tygrysie stały się często spotykane już w krajach takich jak Grecja, Portugalia, Hiszpania czy Włochy. Komary te potrafią przenosić tzw. gorączkę krwotoczną. Pod tą nazwą kryją się dwie najczęściej rozpoznawalne choroby czyli denga i żółta febra.

komar tygrysi, środki na komary, środki na komary egzotyczne, choroby egzotyczne, denga, malaria, żółta febra, zika

Główne objawy żółtej febry to początkowo utrata apetytu, nudności, wymioty, wysoka gorączka, dreszcze, bóle mięśni i głowy. Z czasem rozwijający się wirus niszczy wątrobę, co wywołuje zażółcenie powłok skórnych – stąd nazwa choroby. U większości pacjentów prowadzi do wyniszczania poprzez uszkodzenie kluczowych organów wewnętrznych, krwawej biegunki i wymiotów. Chory w związku z niewydolnością organową zapada w śpiączkę. Ta faza choroby często prowadzi do śmierci. Nie ma skutecznych farmaceutyków na żółtą febrę. Leczenie polega na odpoczynku i podawaniu leków przeciwgorączkowych. Wymagana na co najmniej 10 dni przed wyjazdem szczepionka chroni przed chorobą przez 10 lat. 

Denga również może przebiegać bezobjawowo a jej symptomy w lekkich przypadkach przypominać mogą grypę. Występują wówczas gorączka, bóle mięśniowo-stawowe, bóle głowy oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Pojawić się mogą również wysypki skórne. Gdy na tym etapie się nie kończy, choroba może przejść w formę ostrą doprowadzając do postaci krwotocznej uszkadzając jak w wypadku żółtej febry narządy wewnętrzne. Również w wypadku dengi nie ma skutecznych leków. Kuracja ogranicza się do leczenia objawowego, czyli zbijania gorączki i podawaniu leków przeciwbólowych.

Roznoszona przez małe muchówki – ćmianki leiszmanioza wywoływana jest przez pierwotniaki.  Choroba przyjmuje dwie postaci – skórną zwaną białym trądem prowadzącą do owrzodzeń i trwałych blizn oraz trzewną. Odmiana trzewna czyli czarna febra prowadzi do niewydolności wątroby i śledziony, a w konsekwencji do pojawienia się objawów jak wodobrzusze, krwotoki z nosa oraz dziąseł i szarawe zabarwienie skóry. W większości wypadków kończy się śmiertelnie. Ogniska tej choroby zlokalizowane są już w południowych krajach Europy.



Malaria to choroba zbierająca największe żniwo. Szacuje się, że co roku zapada na nią ok. 200 mln osób z czego blisko 1,5 mln umiera. Wywoływana jest przez pierwotniaki – zarodźce malarii przenoszone przez komary. Drobnoustroje rozwijają się w erytrocytach człowieka czyli czerwonych krwinkach. Do objawów klinicznych choroby dochodzi w wyniku wstrząsu wywołanego niemal zsynchronizowanym uwalnianiem się patogenów z komórek krwi. Choroba w swym początkowym stadium rozpoczyna się dreszczami i wysoką gorączką (nawet ponad 40 °C), którym towarzyszą bóle głowy, nudności, wymioty, biegunki. Końcowy okres napadu charakteryzują obfite poty i gwałtowne obniżenie temperatury.  Uważa się, że w wyniku postępujących zmian klimatycznych możliwe jest pojawienie się na terenie naszego kraju tej choroby, gdyż występujące na terenie Polski komary zdolne są do przenoszenia zarodźca malarii. Polska dopiero od lat 50 ubiegłego wieku została uznana przez Światową Organizację Zdrowia za kraj wolny od malarii choć wcześniej, zwłaszcza w XIX wieku dochodziło u nas do wielu epidemii. 

Choroby egzotyczne wywoływane są prze różne drobnoustroje, różni je też sposób ich przenoszenia i miejsce gdzie możemy zarazić się danym patogenem. Dobrze by wybierając się w konkretny rejon świata uzyskać największą ilość informacji na temat zagrożeń jakie mogą nas spotkać i prawidłowo przygotować się do wyjazdu by uchronić się przed nieprzyjemnościami w jego trakcie po powrocie do kraju. Należy wykonać komplet szczepień obowiązkowych i przyjmować zalecane leki. Dobrą praktyką jest wykorzystanie moskitier na noc, tak by ograniczyć szanse komarów na ukąszenia. Wyjazd do krajów narażonych występowaniem chorób tropikalnych bez odpowiednich repelentów, czy środków na komary i owady tropikalne wydaje się być brawurą. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów na komary o różnym składzie i koncentracji środka odstraszającego. Najbardziej skutecznym środkiem na komary i owady egzotyczne jest DEET. Jest to repelent mocno odstraszający komary i kleszcze, którego właściwe działanie zostało dowiedzione wieloma badaniami oraz w praktycznym zastosowaniu przez profesjonalnych podróżników na całym świecie. Różnią się stężeniem DEET, pojemnością oraz formą aplikacji repelentu. W sklepach stacjonarnych i internetowych zaopatrzyć możemy się w preparaty na komary i owady egzotyczne różnych producentów. Spośród ogólnodostępnych w naszym kraju najczęściej polecanym jest preparat Mugga, Ultrathon oraz Foresta.

Mugga to środek produkcji belgijskiej występujący w formie sprayu  oraz roll-on. Dostępne stężenia DEET to 9,5, 30 i 50%. Dla dzieci zaleca się użycie środka o najniższym stężeniu DEET, natomiast dorosłym wybierającym się do ciepłych krajów, którzy chcą się ustrzec przed chorobami tropikalnymi zaleca się na wszelki wypadek stosowanie preparatów o stężeniu nie mniejszym niż 30%, a najlepiej gdy będzie to stężenie jeszcze wyższe.

mugga, środek na komary, deet na komary, odstraszanie komarów
Ultrathon zawierający 30% DEET to środek amerykańskiej firmy 3M zaopatrującej w swe produkty przemysł oraz wojsko. Dostępny jest najczęściej w formie sprayu, którego zaletą jest łatwość aplikacji.

ultrathon, na owady tropikalne, środek na komary, deet na komary, odstraszanie komarów

Środek na komary i kleszcze Foresta, to repelent zawierający oprócz 30% DEET również w swym składzie IR3535 (Insect Repelent), który dodatkowo pomaga odstraszać groźne meszki i ćmianki.

na owady tropikalne, środek na komary, deet na komary, odstraszanie komarów

Częstotliwość stosowania jak i czas działania preparatów na owady tropikalne zależna jest szczególnie od warunków panujących w kraju docelowym, gdyż wysokie temperatury i zwiększona potliwość mogą wymagać częstszego niż zalecany na opakowaniu stosowania preparatu. Dorosłe osoby wymagają również zazwyczaj większej ilości środków z uwagi na większą powierzchnię ciała, jaką należy zabezpieczyć przed ukąszeniami. Mając to na uwadze zaleca się rozwagę podczas dokonywania zakupu repelentów co rozumie się przez zrobienie zapasu środków na komary, odpowiedniego do długości pobytu. Środki i preparaty na komary to produkty o długim czasie ważności, więc lepiej zapas repelentów przywieźć ze sobą niż martwić się brakiem odpowiedniej ochrony. 

Kraje egzotyczne niewątpliwie są dla nas Europejczyków bardzo atrakcyjne. Urzekają inną kulturą, piękną przyrodą i kuszą ciepłym klimatem. Nie pozwólmy sobie zepsuć drogiego oraz często żmudnie planowanego wyjazdu. Słuchajmy zaleceń lekarzy oraz osób doświadczonych zabezpieczając się przed owadami tropikalnymi i chorobami, które przenoszą.